Vrede kun je leren | door Kiki Nelissen

‘Vrede kun je leren’ is de titel van een klein, beknopt boekje van de hand van David van Reybrouck (historicus en schrijver) en zijn vriend Thomas D’Ansembourg (therapeut en schrijver). Zij schreven het in maart 2016 vlak na de aanslagen Brussel, de stad waar zij allebei wonen. Ze voelden zich bedroefd en ontmoedigd. Het plan om niet passief af te wachten en dit pleidooi te schrijven, hadden ze al een paar maanden daarvoor opgevat na de aanslag in de Bataclan in Parijs. Natuurlijk moeten terroristen en hun netwerken onschadelijk gemaakt worden, schrijven ze, natuurlijk moeten er politieke en sociale antwoorden gevonden worden op geweld en aanslagen. Maar de beide schrijvers pleiten daarnaast ook voor werk van binnenuit, werk aan onze eigen binnenwereld; ze beschrijven over de bemoediging: Dit kunnen we leren!

Beide schrijvers maken de lezer nieuwsgierig en geven een handreiking als lezer zelf op onderzoek uit te gaan  om de eigen binnenwereld te ontdekken. Ze zijn ervan overtuigd dat als een mens

  • opgroeit in een sfeer van liefde en respect voor ieders eigenheid,
  • leert werken met talenten én zwakheden
  • gestimuleerd wordt om dit in een open en verwelkomende sfeer te doen
  • bemoedigd wordt om zo de eigen levensinvulling te vinden dan zal zij of hij om zichzelf te uiten of om te voelen dat zij/hij  bestaat, minder geneigd zijn om naar geweld te grijpen

Hoe dat werk aan het innerlijk eruit ziet vergelijken de schrijvers met wat we tegenwoordig weten over lichamelijke gezondheid. Die hangt samen met een gezonde levensstijl, regelmatige lichaamsbeweging en –verzorging, gezonde voeding, voldoende rust en slaap. In dit verband is het verwonderlijk je te realiseren dat het pas zo’n 60 jaar geleden gewoon werd om dagelijks voor ons gebit te zorgen en voor ons haar en onze huid, voor onze buitenkant. Tegenwoordig is verzorging van het lichaam volkomen normaal en wordt soms zelfs in te extreme mate belangrijk geworden en overdreven.

Een voorbeeld: Schrijver Maarten ’t Hart schrijft een hilarische stuk over tanden poetsen in het boek over zijn moeder “Magdalena”. Het is dan eind jaren ‘50 en hij is dan al 14 jaar! Hij zit op het lyceum, waar de rector, die ook biologieles geeft, alle leerlingen vertelt dat ze hun tanden moeten poetsen voordat ze gaan slapen, elke dag. Als de jonge Maarten zijn moeder erop wijst dat er geen tandenborstel en geen tandpasta in huis is, krijgt hij de wind van voren. Ze zegt hem dat er geen sprake van is dat hij zijn tanden gaat poetsen en vraagt zich af of hij gek geworden is. Ze twijfelt er zelfs aan of ze er wel goed aan gedaan heeft hem naar dat lyceum te laten gaan of dat ze daar de kluts zijn kwijt geraakt. Als zijn vader later het verhaal te horen krijgt, zegt hij dat er onder zijn dak geen sprake van is dat er iemand zijn of haar tanden poetst. Tanden en kiezen moeten zo snel mogelijk wegrotten en dan kun je aan een kunstgebit en dan is er geen omkijken meer naar! De opvatting  voor veel mensen in die tijd. Via slinkse wegen zorgt Maarten dat hij toch zijn tanden poetst in het geniep, wat nog niet zo eenvoudig te realiseren was.

De verzorging van onze onzichtbare kant, onze binnenwereld heeft nog niet zo’n vooruitgang geboekt; we zijn zelfs achteruit gegaan, schrijven Van Reybrouck en D’Ansembourg. We hebben geen, in elk geval veel te weinig rituelen op het gebied van psychische zorg, onze mentale hygiëne. De ontkerkelijking heeft daar een rol in gespeeld en ook het minder hecht worden van de sociale verbanden in buurt, dorp, familieverband. Er is minder officiële tijd voor contemplatie, meditatie en stilte. Wetenschappelijk onderzoek toont aan hoe belangrijk dit is  en hoe belangrijk psychische gezondheidsrituelen zijn. We verzorgen ons vel, maar verwaarlozen onze innerlijke vrede.

In vrede leven met jezelf ondanks tegenslag, moeilijkheden en de frustraties van het dagelijks leven  is een kwestie van die mentale hygiëne. Het hoofdstuk ‘Vrede is een wetenschap’ beschrijft drie vormen:

  • Vrede brengen in hoe je bent: mindfulness,
  • Vrede brengen in hoe je samen bent: geweldloze communicatie en
  • Vrede brengen in hoe je je gedraagt: compassie.

Aan vrede werken is geen soft een aandoenlijk begrip en geen onbereikbare deugd. Het is een keuze waar we ons dagelijks voor moeten inzetten; het kan echt net zo gewoon worden als je tanden poetsen en je haar wassen. Het is een verantwoordelijkheid van elk mens en van elke overheid. Beide schrijvers roepen op om massaal te investeren in echte geestelijke hygiëne en dit te ontwikkelen vanuit een langetermijnvisie, te beginnen bij vandaag.

Een bemoedigend en stimulerend boek om te lezen. Als je David van Reybrouck er zelf over wil horen spreken, dan kun je terugkijken naar de uitzending van De Wereld Draait Door

Het maakt mij nieuwsgierig wat iemand zal denken als hij of zij dit stukje over 60 jaar leest…

Vrede kun je leren. David van Reybrouck en Thomas D’Asembourg, Uitgeverij De bezige Bij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*